Labs RU

Labs Radboud Universiteit

De Nederlander en zijn taal

Hoeveel man waren er bij je laatste verjaardag? En hoeveel mannen zijn er geweest? En vrouwen?
Als we het in het Nederlands over mensen in het algemeen hebben, gebruiken we vaak mannelijke woorden. “Met z’n allen, met tien man, hij – de gemiddelde Nederlander…” Maar denken we als we zoiets horen ook echt aan mannen én vrouwen? Heeft deze subtiele taalkeuze misschien effect op dingen die buiten de taal staan? We zullen een kort experiment doen om te laten zien hoe wij als taalwetenschappers dit soort vragen kunnen onderzoeken.

Vrijdag 29 september

MijnST: Mijn SpraakTrainer

Goede mondelinge communicatieve vaardigheden in het (Academisch) Engels, incl. goede uitspraak en juiste woordcombinaties, zijn belangrijk voor steeds meer mensen, o.a. voor studenten en medewerkers van onderwijs- en onderzoeksinstellingen. Voor het verbeteren van mondelinge vaardigheden is het noodzakelijk om intensief te oefenen, en direct feedback te krijgen op de gesproken uitingen. Met MijnST wordt dit mogelijk. De CALL-software van MijnST kan gebruikt worden op verschillende devices, zoals smartphone, tablet of PC. Op het DRONGO talenfestival zal MijnST gedemonstreerd worden. Bezoekers kunnen de MijnST CALL-applicaties gebruiken om hun Engels te trainen. 

Vrijdag 29 september & zaterdag 30 september

Ondertitelen

Mensen kunnen zelf aan de slag gaan met het maken van een korte ondertiteling en ervaren hoe lastig dat is. Dat is leuk om te zien maar ook leuk om te doen.

Vrijdag 29 september 

CHASING: motiverende spraaktherapie in de vorm van een game

Traditionele spraaktherapie bestaat vaak uit het herhalen van dezelfde oefeningen. Alhoewel er 'kracht' in herhaling zit, is het niet erg motiverend de oefeningen keer op keer te gaan doen. In het CHASING-project onderzoeken we hoe we spraaktherapie motiverender kunnen maken m.b.v. gaming. In het project is een game ontwikkeld waarmee mensen kunnen oefenen om duidelijker en luider te spreken. Het is een two-player game op een tablet waarin op automatische wijze feedback wordt gegeven op je spraak. Dat wordt gedaan m.b.v. analyse van het spraaksignaal en Automatische Spraakherkenning. Het spel is vooral bedoeld voor volwassen en ouderen met spraakproblemen, maar het is ook leuk voor andere mensen.
Kom langs, speel de game en ervaar hoe het is om feedback te krijgen op je eigen spraak en hoe je je spraak kunt verbeteren!

Vrijdag 29 september & zaterdag 30 september

Achteruitpraten in Afrika, Argentinië, Frankrijk en Nederland

Aan de hand van geluidsopnames laten we in dit Lab zien dat computerprogramma’s het akoestische signaal eenvoudig kunnen spiegelen en achteruitspraak produceren. Hoe achteruitpraten in het echt werkt laten voorbeelden uit het IJmuidens en het Verlan zien. Waarom doen mensen het veel ingewikkelder dan machines?

In veel talen praten mensen achteruit. Soms doet men dat om niet door anderen begrepen te kunnen worden, zoals in IJmuiden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Soms doet men dat ook gewoon voor de lol. 
Na een paar voorbeelden te laten zien en horen uit het Spaans, het Luganda, het Frans en het Nederlands demonstreren we dat we met een computerprogramma spraak heel makkelijk kunnen omdraaien, maar dat het dan helemaal niet lijkt en klinkt zoals mensen het doen. 

De vraag waarom de computer niet kan wat de mens wel kan ligt aan het feit dat het brein iets doet wat de machine niet doet: cognitieve structuur opleggen aan de ongestructureerde akoestische realiteit. 

Zaterdag 30 september

Jouw taal of mijn taal? Your language or mine?

In telefoon/chatgesprekken met bijvoorbeeld een nichtje of een collega uit Duitsland kun je afspreken dat jullie allebei Engels spreken omdat jij niet zo goed Duits spreekt en de ander niet zo goed Nederlands. Het Engels is dan een oplossing omdat jullie dat allebei een beetje spreken. Maar is dat wel een goede oplossing? Zou het niet veel beter zijn als je nichtje/collega gewoon Duits blijft praten en jij gewoon Nederlands? Jullie begrijpen elkaars woorden eigenlijk best wel en zo wordt het gesprek misschien ook duidelijker. Om dat te testen hebben we een game bedacht waarin jullie een “zoek de X verschillen” opdracht moeten gaan uitvoeren via een chatgesprek. Jullie doen dat of samen in het Engels óf je nichtje/collega in het Duits en jij juist in je eigen moedertaal Nederlands. Aan het eind van het spel kijken we in welke taal jullie de meeste verschillen hebben gevonden.

Zaterdag 30 september

Luisteren met je vingers

Engels wordt wereldwijd gebruikt in communicatie tussen sprekers met verschillende moedertalen. Wanneer mensen met een andere moedertalige achtergrond Engels spreken, dan wijkt dit, vooral op het gebied van uitspraak, waarschijnlijk af van de normen van moedertaalsprekers Engels. 

Eerder onderzoek heeft aangetoond dat een buitenlands accent er waarschijnlijk voor zorgt dat niet-moedertaalsprekers niet alleen slechter begrepen worden, maar ook zorgt voor negatieve oordelen over hun competentie en professionaliteit. Tot nu toe is in dergelijke studies gebruik gemaakt van vragenlijsten met evaluatieschalen. Op deze manier worden expliciete attitudes ten opzichte van een buitenlands accent gemeten. 

In dit lab demonstreren wij hoe we meer onbewuste, emotionele reacties van respondenten op gesproken taal direct kunnen meten door te kijken naar veranderingen in de huidgeleiding van respondenten. Respondenten worden gevraagd te luisteren naar verschillende opnames van moedertaalsprekers Engels en niet-moedertaalsprekers van het Engels. Tijdens het luisteren worden veranderingen in huidgeleiding geregistreerd met behulp van het Biopac systeem.

Deelnemers ervaren op deze manier dat luisteren naar een buitenlands accent in het Engels kan leiden tot vooroordelen waar ze zich niet van bewust zijn.

Zaterdag 30 september

De geboorte van een gebarentaal op Bali

In een klein dorp op Bali is spontaan een gebarentaal onstaan uit de sociale interactie tussen horende en dove dorpelingen. We laten video materiaal zien van hoe doven geintegreerd zijn in de lokale maatschappij door de gebarentaal, die ook door horende mensen ‘gesproken’ wordt. Dove kinderen in het dorp leren gebarentaal in een natuurlijke omgeving waarbij hun ouders, maar ook de plaatselijke verpleegkundige, basisschooldocent en een buurtgenootjes gebarentaal met hen gebruiken. Er is ook de mogelijkheid om de betekenissen te raden van gebaren van deze jonge gebarentaal. Zijn deze gebaren transparanter dan die van de oudere Nederlandse gebarentaal?

Zaterdag 30 september

Het Language in Interaction consortium

Het Language in Interaction consortium is aanwezig op het DRONGO talenfestival met een stand waar we tijdens interactieve doe-sessies al onze beschikbare talenapps laten zien. Er zijn verschillende mobiele apparaten aanwezig waarop het publiek onze apps uitgebreid kan uitproberen en ervaren:
Het ligt op het puntje van je tong….maar het juiste woord komt maar niet in je op. Dit is de dagelijkse praktijk van patiënten met afasie: de app WoordWolk kan deze patiënten helpen. Ze kunnen zoeken tussen woorden die met het woord te maken hebben, totdat ze het woord gevonden hebben dat ze in gedachten hadden. De app heeft een duidelijke en simpele interface, maar de onderliggende techniek is ingenieus.
Gebeurt het jou ook? Dat letters of nummers een kleur hebben? Dit wordt synesthesie genoemd. Voor mensen met synesthesie lijken twee of meer zintuigen met elkaar verbonden: de app SynQuiz bevat vier leuke quizzen waarbij je kan uitzoeken welke vorm van synesthesie je hebt, bijvoorbeeld voor letters en nummers, dagen van de week of maanden.
Heb je altijd willen weten hoe verschillende talen klinken? Kom naar onze stand en speel LingQuest. Je moet goed opletten en goed luisteren. Spreken de sprekers daadwerkelijk dezelfde taal, of lijken de talen gewoon op elkaar? Het spel bevat meer dan 70 talen, van de meest gangbare talen tot bedreigde talen, inclusief talen van de UNESCO werelderfgoedlijst. 
Yvo is een online bordspel waarmee je op een speelse manier met grammatica kan oefenen. Yvo lijkt op Scrabble of Wordfeud. Maar in plaats van met letters woorden te maken, maak je met woorden zinnen. De IPad is het bord waarop je de woorden zet die je van je plankje pakt, en waarmee je grammaticaal correcte zinnen moet maken. De spelers bepalen gezamenlijk of de zin grammaticaal correct is.

Zaterdag 30 september 

Frans leren, pourquoi?

Het Kenniscentrum Frankrijk-Nederland organiseert een interactief debat over nut en noodzaak van een goede beheersing van de Franse taal. Aan de hand van prikkelende stellingen gaan we met de deelnemers in gesprek over de mogelijke kansen en bedreigingen voor het Frans in de 21e eeuw. Nederland heeft een rijke traditie van meertaligheid, maar wat is daar tegenwoordig nog van over? Wat is de staat van het onderwijs in de Franse taal? Hoe staat het met de positie van het Frans in de wereld en wat betekent dat voor ons? Welke beeldvorming heerst er ten aanzien van de Franse taal? Bent u eigenlijk tevreden over uw eigen beheersing van het Frans, of zou u die graag willen verbeteren? Wij zijn benieuwd naar u mening en ervaringen!

Zaterdag 30 september

Waarom vinden we werkwoordspelling toch zo moeilijk?

De samenleving hecht veel belang aan een correcte, verzorgde werkwoordspelling. Fouten tegen dit onderdeel van spelling, of ze nu wel of niet de communicatie tussen schrijver en lezer belemmeren, worden spellers meestal zwaar aangerekend omdat ze zouden wijzen op gebrek aan regelkennis en/of luiheid. Spelling van werkwoorden volgt heel regelmatige regels en zou dus simpel moeten zijn. Toch worden er nog veel fouten gemaakt. Deze labpresentatie legt uit waarom. Alleen of met een partner doe je een computerspel waarin je merkt dat het helemaal niet zo gek is dat we fouten maken in de werkwoordspelling. 

Vrijdag 29 and zaterdag 30 september
Share by: